İSG, Çevre ve Sürdürülebilirlik
Olay bildiriminden kök nedene
İSG olayı ve ramak kala bildiriminin alınması, incelenmesi ve tekrarını önleyecek kök nedene inilmesi.
- Düzey:
- Giriş
- Kimin için:
- İSG uzmanı, Vardiya amiri
Tanım
Olay incelemesi, bir kaza ya da ramak kala yaşandığında ne olduğunu, neden olduğunu ve tekrarını neyin önleyeceğini bulma çalışmasıdır. İyi bir inceleme kişiyi değil, olaya izin veren koşulları arar. Bildirim ne kadar kolay alınırsa kaza olmadan önce o kadar çok tehlike görünür hale gelir.
Ne zaman işe yarar?
- Bir kaza, ramak kala ya da tehlikeli durum bildirildiğinde.
- Aynı türden olaylar farklı vardiyalarda tekrar ediyorsa.
- Alınan önlemlerin işe yarayıp yaramadığını görmek istiyorsanız.
Ne zaman işe yaramaz?
- İnceleme bir suçlu bulmak için yapılıyorsa; çalışanlar bildirmeyi bırakır.
- Yasal bildirim yükümlülüğünün yerine konuyorsa; resmi bildirim ayrıca ve süresinde yapılır.
Adım adım yöntem
Alanı güvenli hale getirin
Önce yaralıya bakın ve tehlikeyi durdurun; inceleme ancak alan güvenliyken başlar.
Bildirimi alın
Ne oldu, nerede oldu, ne olabilirdi sorularıyla kısa bir bildirim alın; fotoğraf ekleyin.
Bilgi toplayın
Tanıklarla konuşun, alanı ve ekipmanı inceleyin, ilgili talimat ve kayıtları toplayın.
Kök nedene inin
Doğrudan nedenden başlayıp neden sorusunu tekrarlayın; sistemdeki eksikliği arayın.
Önlemi seçin ve izleyin
Kök nedeni hedefleyen önlemi sorumlu ve terminle atayın; etkisini belirli bir süre izleyin.
Örnek senaryo
Forklift geçişinde ramak kala
Bir çalışan, depo çıkışında bir forkliftin yaya geçidine hızla girdiğini bildirir. İnceleme, geçidin köşesinde yüksek bir rafın görüşü kapattığını gösterir. Raf yeri değiştirilir, köşeye ayna takılır ve geçit bir ay boyunca vardiya amirlerince gözlenir.
Kurgusal örnektir; kişi, şirket ve sayılar gerçek değildir.
Sık hatalar
- İncelemeyi "dikkatsizlik" sonucuyla kapatmak.
- Ramak kala bildirimlerini önemsiz sayıp incelememek.
- Önlemi yazıp etkisini hiç kontrol etmemek.
İlgili ölçü ve hesaplayıcı
Kaza sayısı, kayıp gün ve çalışma saatinden sıklık ve ağırlık oranı; çarpanlar açıkça yazılır ve değiştirilebilir.
Şablonlar
Ramak kala bildirim formu
Ne oldu, ne olabilirdi, hemen alınan önlem; İSG incelemesi, kök neden ve kalıcı önlem.
5 neden çalışma kâğıdı
Beş "neden?" satırı, her cevaba kanıt alanı; kök neden, önlem tablosu ve 30 gün doğrulaması.
Dersler
- İyi bir olay bildirimi
Bildirimin neleri içermesi gerektiği ve çalışanların neden bildirmeyi bıraktığı.
1 dk
- Olay incelemesinde kök neden
Doğrudan nedenden sistemdeki eksikliğe inmek ve insan hatasında durmamak.
1 dk
- Olay inceleme saha rehberi
Bir olaydan sonraki ilk saatlerde inceleme ekibinin yapacakları ve incelemenin çıktısı.
Saha rehberi
Gemy'de sahada nasıl çalışır?
Olay, ramak kala ve tehlike bildirimi telefondan tür, yer ve fotoğrafla yapılır; sicil numarası ve PIN yeter. İnceleme, kök neden ve aksiyon aynı kayıtta ilerler. Kazasız gün ve kaza oranları panoda görünür. Sağlık verisi ayrı kasada durur ve yalnız yetkili sağlık rolüne açılır.

Terimler
Kaynaklar
- Incident Investigation, Occupational Safety and Health Administration (OSHA) (erişim 15 Kasım 2026)
- Human factors in accident investigations, Health and Safety Executive (HSE) (erişim 15 Kasım 2026)