Olay bildiriminden kök nedene
Olay incelemesinde kök neden
Doğrudan nedenden sistemdeki eksikliğe inmek ve insan hatasında durmamak.
- Düzey:
- Uygulama
- Kimin için:
- İSG uzmanı
- Süre:
- 1 dk
Bu derste
- Doğrudan neden ile kök nedeni ayırmak
- İnsan hatasının arkasındaki koşulu sormak
- Kök nedeni hedefleyen önlem seçmek
Doğrudan neden, olayı hemen öncesinde tetikleyen şeydir: kayan bir ayak, açık bırakılmış bir koruyucu. Kök neden ise bu durumun oluşmasına izin veren sistem eksikliğidir.
İnsan hatasında durmayın
"Çalışan dikkat etmedi" bir başlangıç noktasıdır, sonuç değildir. Sorun: neden dikkat etmesi gerekiyordu, iş neden hataya bu kadar açıktı? Yorgunluk, eksik eğitim, kötü yerleşim ya da çelişen talimat arkasında olabilir.
Neden sorusunu tekrarlayın
Doğrudan nedenden başlayın ve her cevaba yeniden neden diye sorun. Her cevabı tanık ifadesi, kayıt ya da alanda görülen bir durumla destekleyin.
Önlemi kök nedene bağlayın
Önlem, bulduğunuz kök nedeni ortadan kaldırmalıdır. Tehlikeyi kaynağında yok eden önlem, uyarı levhasından daha güçlüdür. Önlemi uyguladıktan sonra bir süre izleyin ve aynı türden bildirimlerin azalıp azalmadığına bakın.
- Doğrudan nedeni ve kök nedeni ayrı satırlara yazın.
- Kişi adı yerine görev ve koşul yazın.
- Önlemin sahibini ve izleme süresini belirleyin.
Kendinizi sınayın
Puan yoktur; cevabı görmek için soruya dokunun.
Doğrudan neden ile kök neden arasındaki fark nedir?
Doğrudan neden olayı tetikler; kök neden bu durumun oluşmasına izin veren sistem eksikliğidir.
"Çalışan dikkat etmedi" neden bir sonuç sayılmaz?
Dikkatsizliğe izin veren koşulu, yani yorgunluk, eğitim, yerleşim ya da talimat eksikliğini açıklamaz.
İlgili araç
Kaynaklar
- Incident Investigation, Occupational Safety and Health Administration (OSHA) (erişim 15 Kasım 2026)
- Human factors in accident investigations, Health and Safety Executive (HSE) (erişim 15 Kasım 2026)