İçeriğe geç
Fikirler duyulsun, iyileştirmeler kalıcı olsun.
Gemy

Yalın Üretim ve Sürekli İyileştirme

OEE ve altı büyük kayıp

Bir hattın planlanan süresini nerede kaybettiğini kullanılabilirlik, performans ve kalite çarpanlarıyla gösteren ölçü.

Düzey:
Uygulama
Kimin için:
Vardiya amiri, Bakım ve kalibrasyon sorumlusu, Fabrika müdürü

Tanım

OEE, toplam ekipman etkinliğidir: bir makinenin ya da hattın planlanan üretim süresinin ne kadarını sağlam ürüne çevirdiğini gösterir. Üç çarpanın çarpımıdır. Kullanılabilirlik duruşların, performans yavaş çalışmanın ve küçük duruşların, kalite ise hatalı ürünün bıraktığı kaybı ölçer. Planlı duruş, yani mola ya da planlı bakım, hesaba girmeden önce süreden düşülür.

OEE (toplam ekipman etkinliği)

Ne zaman işe yarar?

  • Bir hattın kapasitesinin nereye gittiği tartışılıyor ama kimse sayıyla gösteremiyorsa.
  • Bakım ve üretim, kaybın kimin alanında olduğu konusunda anlaşamıyorsa.
  • Bir iyileştirmenin hatta gerçekten süre kazandırıp kazandırmadığını görmek istiyorsanız.

Ne zaman işe yaramaz?

  • Farklı ürün, çevrim ve vardiya düzenindeki hatları sıralamak için; aynı sayı farklı hatlarda farklı şey anlatır.
  • Operatörleri karşılaştırmak için; OEE makinenin ve sürecin kaybını ölçer, kişiyi değil.

Adım adım yöntem

  1. Hattı ve ideal çevrimi tanımlayın

    Ölçeceğiniz hattı ve bir parçanın ideal çevrim süresini yazın. İdeal çevrim, makine tasarım hızında çalışırken bir parçaya geçen en kısa süredir.

  2. Duruş nedenlerini ağaç olarak kurun

    Önce kayıp sınıfını, altına sahada konuşulan nedenleri yazın; listeyi kısa tutun.

  3. Vardiya boyunca duruşu yazın

    Her duruşu nedeni ve dakikasıyla vardiya içinde kaydedin; vardiya sonunda hatırlayarak yazmayın.

  4. Adetleri sayın

    Vardiya sonunda toplam, hurda ve yeniden işlem adedini yazın.

  5. Çarpanları ayrı ayrı okuyun

    Tek sayıya bakmadan önce üç çarpana bakın; en düşük çarpan ilk çalışma alanınızdır.

  6. Kaybı işe çevirin

    En büyük kaybın nedenini bir sorumluya terminli iyileştirme işi olarak verin.

Örnek senaryo

Örnek senaryo

Pres hattında ilk ay

Bir pres hattında ekip, ilk ay her duruşu nedeniyle birlikte vardiya içinde yazar. Ay sonunda kalite çarpanı yüksek, kullanılabilirlik düşük çıkar. Duruş nedenleri sıralanınca kalıp değişiminin arızadan uzun sürdüğü görülür. Vardiya amiri ertesi ay için kalıp değişimini bir SMED çalışmasına konu olarak önerir.

Kurgusal örnektir; kişi, şirket ve sayılar gerçek değildir.

Sık hatalar

  • İdeal çevrimi gerçek hızdan yazmak; performans yüksek görünür, hız kaybı gizlenir.
  • Ayar ve kalıp değişimini planlı duruşa saymak; en çok iyileşebilecek kayıp hesaptan çıkar.
  • Yalnız OEE sayısını panoya asmak; ekip hangi kayıpla uğraşacağını göremez.

İlgili ölçü ve hesaplayıcı

Bir vardiyanın duruş, çevrim ve adet sayılarından kullanılabilirlik, performans, kalite ve OEE; her ara değer satır satır.

OEE hesaplayıcı

Şablonlar

  • OEE günlük kayıt

    Vardiya başına süreler ve adetler; kullanılabilirlik, performans, kalite ve OEE sitedeki hesaplayıcıyla aynı formülle.

    Her şablon üç düzeyde ve üç biçimde: Sade tek sayfa boş formdur; Ayrıntılı yönerge ve örnek satır ekler; Tam kılavuz, örnek doldurulmuş form ve kontrol listesi içerir.

Dersler

Gemy'de sahada nasıl çalışır?

Şirket açarBu modül yeni şirkette kapalı gelir; yöneticiniz Özellikler ekranından açar.

Hatlar, iki kademeli duruş nedeni ağacı ve hedef şirketin verisidir. Vardiya kaydı telefondan ya da Excel yüklemesiyle girilir. Kullanılabilirlik, performans ve kalite kayıtta satır satır hesaplanır. Hat sayfasında eğilim, altı büyük kayıp ve nedenli kayıp Pareto'su görünür. Hedefin altında kalan kayıttan iyileştirme işi açılır.

Koşul: Şirket açar. Makine bağlantısı yoktur; kayıt elle ya da Excel ile girilir.

Ürün sayfasında görün

Terimler

Kaynaklar

  1. Overall Equipment Effectiveness, Lean Enterprise Institute (erişim 16 Kasım 2026)
  2. ISO 22400-2:2014 + Amd 1:2017, Automation systems and integration, Key performance indicators (KPIs) for manufacturing operations management, Part 2: Definitions and descriptions, International Organization for Standardization (ISO) (erişim 16 Kasım 2026)
  3. Total Productive Maintenance, Lean Enterprise Institute (erişim 16 Kasım 2026)
  4. Seiichi Nakajima, Introduction to TPM: Total Productive Maintenance. Productivity Press, 1988. ISBN 9780915299232.

Çerezler

Sitenin çalışması için zorunlu çerezler kullanılır. Analitik çerezler yalnız izin verirseniz yüklenir; reddetmek kabul etmek kadar kolaydır. Tercihinizi istediğiniz zaman alt bilgideki bağlantıdan değiştirebilirsiniz.

Çerez politikasıKVKK aydınlatma metni