İçeriğe geç
Fikirler duyulsun, iyileştirmeler kalıcı olsun.
Gemy

Kalite, Denetim ve Uyum Yönetimi

FMEA ile hatayı önceden yakalamak

Bir süreçte ya da tasarımda ne ters gidebileceğini satır satır yazan, puanlayan ve önleme bağlayan ekip çalışması.

Düzey:
Uygulama
Kimin için:
Kalite mühendisi, Fabrika müdürü

Tanım

FMEA, hata türü ve etkileri analizidir: bir sürecin adımlarında ya da bir tasarımın işlevlerinde olası hataları önceden arar. Her hata türü için etkisi, nedeni ve bugünkü önleme ve tespit kontrolleri yazılır. Hata, şirketin seçtiği puan ölçekleriyle değerlendirilir; örneğin şiddet, oluşma ve saptanabilirlik puanlarıyla. Öncelikli satırlar için önlem alınır ve önlemden sonra satır yeniden puanlanır. IEC 60812 yöntemin genel çerçevesini tanımlar.

FMEA

Ne zaman işe yarar?

  • Yeni bir süreç, ürün ya da makine devreye girmeden önce.
  • Var olan bir süreçte önemli bir değişiklik yapılacaksa.
  • Müşteri ya da sektör kuralı süreç FMEA'sı ve kontrol planı istiyorsa.

Ne zaman işe yaramaz?

  • Olmuş bir sorunun kök nedenini aramak için; orada 8D ya da 5 neden daha uygundur.
  • Tek kişinin masa başında doldurduğu bir form olarak; süreci bilen ekip yoksa hata türleri eksik kalır.

Adım adım yöntem

  1. Kapsamı ve ekibi belirleyin

    Hangi süreç ya da tasarım, nereden nereye; süreci bilen kişilerden küçük bir ekip kurun.

  2. Adımları ve işlevleri yazın

    Süreç akışını adım adım çıkarın; her adımın ne yapması gerektiğini yazın.

  3. Hata türlerini çıkarın

    Her adımda neyin ters gidebileceğini, etkisini ve nedenini yazın.

  4. Bugünkü kontrolleri yazın

    Hatayı önleyen ve hatayı yakalayan kontrolü ayrı ayrı yazın.

  5. Puanlayın ve önceliği okuyun

    Şiddet, oluşma ve saptanabilirliği şirketin ölçeğiyle puanlayın; önceliği şirketin kuralıyla okuyun.

  6. Önlem alın ve yeniden puanlayın

    Öncelikli satıra sorumlu ve terminli önlem verin; önlem bitince satırı yeniden puanlayın.

Örnek senaryo

Örnek senaryo

Kaynak hücresinde süreç FMEA'sı

Yeni bir kaynak hücresi devreye girmeden önce ekip süreç FMEA'sı yapar. Eksik kaynak dikişi hata türü olarak yazılır; etkisi müşteride kopan bir bağlantıdır. Nedeni, parçanın fikstüre ters takılıp dikişin yanlış yere düşmesidir. Bugünkü tek kontrol vardiya sonundaki gözle muayenedir. Ekip parçanın fikstüre ters takılmasını önleyen bir pim ekler ve satırı yeniden puanlar.

Kurgusal örnektir; kişi, şirket ve sayılar gerçek değildir.

Sık hatalar

  • Yalnız risk öncelik sayısına bakmak; şiddeti yüksek bir hata düşük sayıyla gözden kaçabilir.
  • Tespit kontrolünü önlemenin yerine koymak; muayene hatayı bulur, oluşmasını engellemez.
  • Önlemden sonra yeniden puanlamamak; önlemin işe yarayıp yaramadığı görünmez.

Şablonlar

  • FMEA tablosu

    Hata türü, etki, neden, önleme ve tespit kontrolü; şirketinizin ölçeğiyle Ş, O, S puanı ve isteğe bağlı çarpım.

    Her şablon üç düzeyde ve üç biçimde: Sade tek sayfa boş formdur; Ayrıntılı yönerge ve örnek satır ekler; Tam kılavuz, örnek doldurulmuş form ve kontrol listesi içerir.

Dersler

Gemy'de sahada nasıl çalışır?

FMEA çalışması bir sürece ya da ürüne bağlanır; satırda hata türü, etki, neden, önleme ve tespit kontrolü yazılır. Öncelik şirketin seçtiği yöntemle okunur: RPN eşikleri ya da şirketin kendi doldurduğu eylem önceliği tablosu. Satırdan açılan önlem aksiyon listesinde izlenir. Aksiyon bitince satır yeniden puanlanır ve puan geçmişi silinmez. Çalışmanın kontrol planı sekmesinde özellik, kontrol yöntemi, sıklık ve tepki planı yazılır.

FMEA çalışması: önceliğe göre satır sayıları, çalışma bilgileri ve tablo sekmesi
FMEA çalışmasıÖrnek şirket · tanıtım verisi

Ürün sayfasında görün

Terimler

Kaynaklar

  1. IEC 60812:2018 Failure modes and effects analysis (FMEA and FMECA), International Electrotechnical Commission (IEC) (erişim 16 Kasım 2026)
  2. Poka Yoke, Lean Enterprise Institute (erişim 16 Kasım 2026)

Çerezler

Sitenin çalışması için zorunlu çerezler kullanılır. Analitik çerezler yalnız izin verirseniz yüklenir; reddetmek kabul etmek kadar kolaydır. Tercihinizi istediğiniz zaman alt bilgideki bağlantıdan değiştirebilirsiniz.

Çerez politikasıKVKK aydınlatma metni