5×5 ve Fine-Kinney ile risk değerlendirmesi
Tehlikeyi sahada bulmak ve yazmak
Tehlikeyi riskten ayırmak, alanı ekiple yürümek ve her tehlikeyi puanlanabilir bir satır olarak yazmak.
- Düzey:
- Giriş
- Kimin için:
- İSG uzmanı, Vardiya amiri
- Süre:
- 1 dk
Bu derste
- Tehlike ile riski ayırmak
- Alanı ekiple ve sistemli yürümek
- Bir tehlikeyi sahada anlaşılır yazmak
Tehlike, zarar verme potansiyeli olan şeydir: dönen bir mil, yüksekte bir platform, bir kimyasal. HSE'nin anlatımıyla risk, o zararın olma olasılığı ile büyüklüğünün birleşimidir. Değerlendirme tehlikeyi bulmakla başlar; bulunmayan tehlike hiç puanlanmaz.
Alanı bölün, sonra yürüyün
Alanı makine, iş ya da bölge olarak parçalara ayırın. Her parçayı işi yapan çalışanla birlikte yürüyün. Normal çalışmanın yanında bakım, temizlik, ayar ve arıza anını da sorun.
- Olay, ramak kala ve ilk yardım kayıtları geçmişte ne olduğunu gösterir.
- Bakım notları ve arıza kayıtları makinenin zayıf yerini gösterir.
- Gürültü, toz ve aydınlatma ölçümleri gözle görülmeyen tehlikeyi gösterir.
Tehlikeyi anlaşılır yazın
Her satıra tehlikeyi, kimin etkilendiğini ve hangi işte ortaya çıktığını yazın. "Makine tehlikesi" gibi genel bir satır puanlanamaz. "Ayar sırasında dönen aynaya el teması" puanlanabilir ve önlemi aranabilir.
Bugün yerinde olan önlemi de aynı satıra yazın. İlk puan, önlemler yokmuş gibi ham riski anlatır; ikinci puan, bu önlemlerle bugün kalan kalıntı riski anlatır.
Kendinizi sınayın
Puan yoktur; cevabı görmek için soruya dokunun.
Tehlike ile risk arasındaki fark nedir?
Tehlike zarar verme potansiyelidir; risk o zararın olasılığı ile büyüklüğünün birleşimidir.
Neden yalnız normal çalışma sorulmaz?
Bakım, temizlik, ayar ve arıza sırasında koruyucular açık olabilir; tehlikenin bir kısmı o anda ortaya çıkar.
İlgili araç
Kaynaklar
- Safety Management: Hazard Identification and Assessment, Occupational Safety and Health Administration (OSHA) (erişim 16 Kasım 2026)
- İş Sağlığı ve Güvenliği Risk Değerlendirmesi Yönetmeliği (Resmî Gazete 29.12.2012, sayı 28512), T.C. Resmî Gazete (erişim 16 Kasım 2026)
- Managing risks and risk assessment at work, Health and Safety Executive (HSE) (erişim 16 Kasım 2026)