İnsan, Yetkinlik ve Organizasyonel Süreklilik
Tek nokta dersi ve eğitimin etkisi
Sahadaki tek bir bilgiyi tek sayfada öğreten kısa ders ve eğitimin gerçekten işe yansıyıp yansımadığını görmek.
- Düzey:
- Giriş
- Kimin için:
- Vardiya amiri, İK ve eğitim sorumlusu, Yalın ve OPEX uzmanı
Tanım
Tek nokta dersi, tek bir konuyu tek sayfada ve görselle anlatan kısa eğitim materyalidir. Bir bilgi, bir arıza ya da bir iyileştirme kısa sürede okunacak biçimde yazılır. Eğitimin etkisi ise öğrenilenin işe ne kadar yansıdığıdır. Donald Kirkpatrick'in tanımladığı dört düzey bunu tepki, öğrenme, davranış ve sonuç olarak ayırır.
Ne zaman işe yarar?
- Bir arıza ya da hata tekrar ediyorsa ve çözümü sahadaki herkesin bilmesi gerekiyorsa.
- Bir iyileştirme yapıldı ve yeni yöntemi bütün vardiyalara aynı biçimde öğretmeniz gerekiyorsa.
- Yeni bir çalışana işin kritik bir noktasını kısa ve görsel anlatmak istiyorsanız.
Ne zaman işe yaramaz?
- Bir işin bütün sırasını anlatmak için; o iş talimatının ya da standart işin konusudur.
- Yasal olarak belirli süre ve içerikle verilmesi gereken eğitimin yerine; tek nokta dersi onu tamamlar, yerine geçmez. İş sağlığı ve güvenliği eğitimini 6331 sayılı Kanun md. 17 ister; süresini ve konularını 2 Nisan 2026 tarihli eğitim yönetmeliği belirler.
Adım adım yöntem
Tek konu seçin
Bir arızayı, bir ayarı ya da bir kalite noktasını seçin; ikinci konu ikinci derstir.
Görselle anlatın
Doğru ve yanlış durumu fotoğraf ya da çizimle yan yana gösterin; metni kısa tutun.
Sahada deneyin
Dersi işi yapan biriyle okuyun ve anlamadığı yeri düzeltin.
Hedef kişilere ulaştırın
Dersi kimin okuyacağını yazın ve okuyup anladığını kaydedin.
İşe yansımayı izleyin
Belirli bir süre sonra işi yerinde izleyin ya da kişinin amirine sorun.
Sonucu bir ölçüye bağlayın
Dersin çözmek istediği hata ya da duruş sayısına dersten önce ve sonra bakın.
Örnek senaryo
Ambalaj hattında tekrar eden sıkışma
Bir ambalaj hattında film sarma makinesinde aynı sıkışma her hafta tekrar eder. Bakım sorumlusu doğru ve yanlış film geçişini iki fotoğrafla gösteren bir tek nokta dersi hazırlar. Ders üç vardiyanın operatörlerine okutulur ve okudukları kaydedilir. Vardiya amiri sonraki ay sıkışma kayıtlarını önceki ayla karşılaştırır ve sonucu ders kaydına yazar.
Kurgusal örnektir; kişi, şirket ve sayılar gerçek değildir.
Sık hatalar
- Bir sayfaya birden çok konu sığdırmak; okuyan neyin önemli olduğunu seçemez.
- Dersin okunmasını eğitimin sonu saymak; okumak, öğrenildiğini ya da uygulandığını göstermez.
- Sonucu ölçmeden etkili demek; hatanın sayısı değişmediyse ders işe yansımamıştır.
- Eskiyen dersi panoda bırakmak; yöntem değişince ders güncellenir ya da kaldırılır.
Şablonlar
Tek nokta dersi
Tek konu tek sayfada: ders türü, tek cümlelik mesaj, büyük görsel alanı, doğru ve yanlış, dersi alanlar.
Dersler
- İyi bir tek nokta dersi yazmak
Ders için tek bir konu seçmek, sayfayı görselle kurmak ve dersi sahada deneyip güncel tutmak.
1 dk
- Eğitimin işe yansıdığını görmek
Eğitimin dört düzeyini ayırmak, işe yansımayı kişiden ve amirden ayrı sormak ve sonucu önce ve sonra değeriyle göstermek.
1 dk
Gemy'de sahada nasıl çalışır?
Eğitim planı, ihtiyaç analizi, sınavlar ve formlar şirketin kurduğu yapıdır. Eğitim sayfası etkinliği dört düzeyde özetler: memnuniyet, sınav, işe yansıma ve sonuç göstergesi. İşe yansıma formu eğitimden belirli gün sonra kişiye ve ilk amirine ayrı ayrı açılır. Amirin tekrar eğitim gerekli dediği kişiler ve sınavı geçemeyenler ihtiyaç analizinde öneri olarak listelenir. Sonuç göstergesi önceki ve sonraki değeriyle elle girilir.

Terimler
Kaynaklar
- Safety Management: Education and Training, Occupational Safety and Health Administration (OSHA) (erişim 15 Kasım 2026)
- What is competence?, Health and Safety Executive (HSE) (erişim 15 Kasım 2026)
- Donald L. Kirkpatrick, Evaluating Training Programs: The Four Levels. Berrett-Koehler, 1994.
- What is The Kirkpatrick Model?, Kirkpatrick Partners (erişim 16 Kasım 2026)
- Standardized Work, Lean Enterprise Institute (erişim 16 Kasım 2026)
- Visual Management, Lean Enterprise Institute (erişim 16 Kasım 2026)
- 6331 sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu. Yeni sekmede açılır (PDF), T.C. Cumhurbaşkanlığı Mevzuat Bilgi Sistemi (erişim 16 Kasım 2026)
- Çalışanların İş Sağlığı ve Güvenliği Eğitimlerinin Usul ve Esasları Hakkında Yönetmelik (Resmî Gazete 2.4.2026, sayı 33212), T.C. Resmî Gazete (erişim 16 Kasım 2026)