İçeriğe geç
Fikirler duyulsun, iyileştirmeler kalıcı olsun.
Gemy

İş izni sistemi nasıl kurulur: sıcak çalışma, yüksekte çalışma, kapalı alan

Kısaca

İş izni, tehlikeli işin başlamadan önce düşünülmesini zorunlu kılan yazılı bir kontroldür. Hangi işler izne girer, izinde ne yazar, kim imzalar ve sistem nerede delinir.

4 Kasım 2026 · 5 dk okuma

Örnek şirket · tanıtım verisiİş izni: izin bilgileri ve işi yapanın eksik ön şartı; eksik varken onaylanamaz
İş izni

İş izni sistemi, rutin dışı ve yüksek riskli bir işin yalnız belirli şartlar sağlandığında ve yetkili bir kişinin yazılı onayıyla başlamasını sağlayan düzendir. Birleşik Krallık İş Sağlığı ve Güvenliği Kurumu (HSE), izin sisteminin amacını işin kimin tarafından, ne zaman ve hangi önlemlerle yapılacağının önceden açıkça belirlenmesi olarak anlatır; HSE'nin HSG250 kılavuzu bu sistemlerin nasıl kurulacağını ayrıntılı ele alır. İzin bir kâğıt değil, bir konuşmadır: işi yapan ile alanı bilen kişinin, iş başlamadan önce aynı riskleri aynı şekilde görmesidir.

Hangi işler izne girer?

  • Sıcak çalışma: kaynak, kesme, taşlama; kıvılcım ve ısı kaynağı olan her iş. OSHA'nın kaynak kuralları, yanıcı malzemenin uzaklaştırılmasını ve yangın gözcüsünü ayrı ayrı sayar.
  • Yüksekte çalışma: düşme riskinin olduğu her yer; platform, çatı, iskele, merdiven.
  • Kapalı alan: tank, silo, kanal, çukur; OSHA'nın izin gerektiren kapalı alan kuralı atmosfer ölçümü, gözcü ve kurtarma planı ister.
  • Enerji izolasyonu gereken işler: elektrik, basınç, hareketli parça; kilitleme ve etiketleme.
  • Kazı ve ağır kaldırma gibi şirketin kendi riskine göre eklediği işler.

İzinde ne yazar?

İyi bir izin formu uzun değil, tamdır. Her satır bir soruya cevap verir ve cevabı yazan kişi bellidir.

  • İşin tanımı, yeri ve süresi: izin belirli bir iş ve belirli bir zaman aralığı içindir; süre bitince iş durur ya da izin yenilenir.
  • Tehlikeler ve ön şartlar: gaz ölçümü yapıldı mı, enerji kesildi mi, yanıcı madde uzaklaştırıldı mı, düşmeye karşı bağlantı noktası var mı.
  • Kişisel koruyucu donanım ve ek önlemler: gözcü, yangın söndürücü, havalandırma, kurtarma ekipmanı.
  • Kim onaylıyor, kim yapıyor: alan sorumlusu izni verir, işi yapan ekip lideri şartları kabul eder.
  • Kapanış: iş bitti, alan temiz, enerji geri verildi, gözcü ayrıldı; kapanışı yine alan sorumlusu imzalar.

Sistem nasıl kurulur?

  • İzin gerektiren iş türlerini listeleyin; her tür için ön şartları ayrı yazın. Sıcak çalışmanın ön şartı kapalı alanınkiyle aynı değildir.
  • Her tür için onay zincirini belirleyin: alan sorumlusu, İSG uzmanı, gerekirse elektrik ya da bakım yetkilisi.
  • İzin verme yetkisini eğitimle bağlayın; izin imzalayan kişi riski tanımalıdır.
  • İzinleri tek bir yerde görünür tutun: şu anda hangi alanda hangi iş sürüyor, hangi izin ne zaman bitiyor.
  • Kapalı izinleri saklayın; olay incelemesi ve denetim ilk olarak izin kaydını ister.

Sistem nerede delinir?

HSE'nin büyük kaza tesisleri için yazdığı teknik önlem sayfası, izin sistemlerindeki tipik zayıflıkları sıralar: izinlerin işe gidilmeden masada doldurulması, aynı alanda birbirini etkileyen işlerin ayrı izinlerle yürümesi ve vardiya değişiminde açık izinlerin devredilmemesi bunların başında gelir. Üç soru bu zayıflıkları erken gösterir: izin imzalanmadan önce alana gidildi mi, aynı anda aynı yerde başka bir izin açık mı, vardiya devrinde açık izinler konuşuldu mu?

Kurgu bir örnek

Bir fabrikada bakım ekibi, dolum tankının üstündeki boruda kaynak yapacaktı. İzin formunda tankın boşaltıldığı yazıyordu; ama alan sorumlusu izni ofiste imzalamıştı. Ekip lideri alana gidince tank seviyesinin düşürülmüş ama boşaltılmamış olduğunu gördü ve işi başlatmadı. Olay ramak kala olarak kaydedildi; sonraki ay izin kuralı değişti: sıcak çalışma izni alanda, iş yerinde imzalanır. Kuralı değiştiren şey form değil, formun nerede doldurulduğuydu.

İzin ile risk değerlendirmesi arasındaki bağ

İzin, risk değerlendirmesinin yerine geçmez; onu belirli bir işe ve güne uygular. Risk değerlendirmesi “bu tankta hangi tehlikeler var” sorusunu bir kez cevaplar; izin ise “bugün, bu ekip, bu tankta çalışırken o tehlikeler kontrol altında mı” sorusunu her seferinde sorar. Bu yüzden izin formundaki ön şartlar risk değerlendirmesinden türetilir; değerlendirme değişince ön şartlar da değişir. Ön şartları ezbere yazan bir izin sistemi, değerlendirmeyle bağını kaybeder ve birkaç ay içinde imza toplama düzenine döner.

Örnek şirket · tanıtım verisiİş izni: izin bilgileri ve işi yapanın eksik ön şartı; eksik varken onaylanamaz
İş izni

Gemy'de nasıl yapılır?

  • Sıcak çalışma, yüksekte çalışma ve kapalı alan gibi işler için izin talebi açılır. Şirketin tanımladığı ön şartlar işaretlenmeden izin onaya gidemez; onay adımlarını da ön şartları da şirket kurar.
  • Kroki modülü açıksa iş izni krokide iğne olarak görünür; aynı alandaki açık izinler yan yana okunur.
  • Vardiya devri modülü açıksa biten iş izni devir kaydının olay satırlarına kendiliğinden düşer; satır yalnız kişi o kaydı görebiliyorsa görünür.
  • Kişisel koruyucu donanım teslimleri ve periyodik muayeneler aynı İSG modülündedir.

Gaz ölçümü, atmosfer izleme ya da kilitleme cihazlarıyla bağlantı yoktur; ölçümü insan yapar ve izne yazar.

Kısaca

İş izni, tehlikeli işin başlamadan önce düşünülmesini zorunlu kılan yazılı kontroldür. Hangi işlerin izne girdiği, her iş için ön şartlar ve onay zinciri şirketin kendi riskine göre yazılır. İzin alanda imzalanır, süreyle sınırlıdır ve kapanışı da imzalanır. Sistemin en zayıf noktaları masada doldurulan izin, aynı yerde birbirinden habersiz işler ve vardiya devrinde unutulan açık izinlerdir. Bu yazı genel bilgi içindir, hukuki görüş değildir.

Kaynaklar

Bu yazıyı kaynak göstererek (Gemy, https://www.gemydigital.com/blog/is-izni-sistemi-nasil-kurulur-sicak-calisma-yuksekte-calisma-kapali-alan) kopyalayabilir ve paylaşabilirsiniz.

İlgili yazılar

Çerezler

Sitenin çalışması için zorunlu çerezler kullanılır. Analitik çerezler yalnız izin verirseniz yüklenir; reddetmek kabul etmek kadar kolaydır. Tercihinizi istediğiniz zaman alt bilgideki bağlantıdan değiştirebilirsiniz.

Çerez politikasıKVKK aydınlatma metni